Chapter Chosen

દીકરી

Book Chosen

ગુજરાતી ધોરણ 10

Subject Chosen

ગુજરાતી

Book Store

Download books and chapters from book store.
Currently only available for
CBSE Gujarat Board Haryana Board

Previous Year Papers

Download the PDF Question Papers Free for off line practice and view the Solutions online.
Currently only available for
Class 10 Class 12
‘દીકરી’ ગઝલ દ્વારા પિતા તરીકે કવિએ દીકરી પ્રત્યેના મનોભાવો કઈ રીતે વ્યક્ત કર્યા છે?

‘દીકરી’ ગઝલમાં કવિએ દીકરીનાં ગૌરવ અને ગુણોને મૂલવ્યાં છે. કવિને સ્વર્ગની એક-એક દેવીમાં દીકરીની ગઝલ દેખાય છે. દીકરી સુખડ-ચંદન જેવી સુગંધ અને શીતળતા આપે છે. કુમકુમના તિલકમાં દીકરીનું સૈંદર્ય વસ્યું છે. દીકરીના હૈયામાં સ્નેહનું ઝરણું વહે છે એટલે જ મીઠડી લાગે છે. કોઈ વારસો સુધી ખડકમાંથી સુંદર શિલ્પ કોતરે એવી નકશીદાર દીકરી છે. લાજ, મર્યાદા, શરમ, ગૌરીવ્રત જેવી પરંપરાગત હારમાળામાં દીકરી હંમેશાં ફડક માં ઊછરતી રહી છે. એને શિરે હાથ ફેરવી વહાલ કર્યું. આશિષ આપ્યાં એ દીકરી આજે કેવી સમજદાર થઈ ગઇ છે! આજે એ મને હાથ દે છે અર્થાત્ મને સહારો દે છે. આવી વહાલી દીકરીને કેમ ભુલાય? જ્યારે શરણાઈના સૂર સાંભળું છું ત્યારે સગાંસંબંધીઓની ભીડમાં પણ મારી આંખો ભીની થઈ જાય છે અને એ ભીની પલકમાં મારી દીકરી જ મને પ્રત્યક્ષ દેખાય છે. આમ, વહાલી અને મીઠડી દીકરીનાં ગૌરવભર્યાં સ્થાન અને માન હંમેશાં પિતાના હ્રદયમાં રહેવાનાં.

‘સૂર, શરણાઈ, સગાંસંબંધીઓની ભીડમાં, બીની પલક’ શબ્દો શું સૂચવે છે?

‘સુર, શરણાઈ, સગાંસંબંધીઓની ભીડમાં, ભીની પલક’ શબ્દો એક પિતાની દીકરીના વિરહની વેદના સૂચવે છે. જ્યારે શરણાઈના સૂર સંભળાય ત્યારે સગાંસંબંધીઓની ભીડમાં પણ પિતા સંયમ રાખી શકતા નથી. દીકરીની યાદમાં તેમની આંખ ભીની થઇ જાય છે અને એ ભીની પલકમાં પિતાને પોતાની દીકરી જ પ્રત્યક્ષરૂપે દેખાય છે.

કવિ સ્નેહનું ઝરણું કોને કહે છે?
  • પત્નીને

  • માતાને 

  • પુત્રને

  • દીકરીને 


D.

દીકરીને 


કોઈ વરસોથી દીકરીનું શિલ્પ શેમાં કોતરે છે?
  • આરસમાં

  • ખડકમાં 

  • માટીમાં

  • સોનામાં 


B.

ખડકમાં 


‘જે શિરે હું હાથ ફેરવતો, હવે એ હાથ દે’ એમ કવિ શા માટે કહે છે?

‘જે શિરે હું થાય ફેરવતો, હવે એ હાથ દે’ એમ કવિ કહે છે કે દીકરી માટે ખરેખર પ્રશંસનીય છે! દીકરી પિતાને પગે લાગે છે ત્યારે પિતા તેના શિરે હાથ ફેરવે છે. એમાં વહાલ છે તો દીકરીથી છૂટા પડવાની વેદના પણ છે. પિતાને ક્યાં ખબર હોય છે. કે આ સમજુ દીકરી એક વખત એમને હાથ દેશે. એમનો સહારો બનશે, એમને હુંફ આપશે.