Chapter Chosen

ઘોડીની સ્વામીભક્તિ

Book Chosen

ગુજરાતી ધોરણ 10

Subject Chosen

ગુજરાતી

Book Store

Download books and chapters from book store.
Currently only available for
CBSE Gujarat Board Haryana Board

Previous Year Papers

Download the PDF Question Papers Free for off line practice and view the Solutions online.
Currently only available for
Class 10 Class 12
ઢેલ ઘોડીનું વર્ણન કરો.

ઢેલ ઘોડી અસલ ઓલાદની જાતવાન આરસમાંથી કંડારી હોય એવી વછેરી હતી. તે રૂપાળી હતી. તેના ચારેય પગ ને કપાળ ધોળેલાં હતાં. તેના કાનની ટીસયું બેવડ વળી જતી હતી. વછેરી જ્યારે ચમકતી ચાલે ગામ સોંસરવી નીકળતી ત્યારે ગામના લોકો ફાટી આંખે વિસ્મયથીએ જોઈ રહેતા.

આંબા પટેલે ઢેલ ઘોડીને કઈ રીતે ઉછેરી હતી?

ઢેલ ઘોડી છ મહિનાની હતી ત્યારે ઘોડાના શોખીન આંબા પટેલ તેને પોતાને ઘેર લઈ આવ્યા. તેનું જીવની જેમ જતન કર્યું. પોતાના સગા દીકરાની જેમ તેને વહલથી ઉછેરી. તેને માટે ખાસ ભરવાડના ઝોકમાંથી બે-ત્રણ બકરી લાવીને ઘર-આંગણે બાંધી. રોજ બકરીને દોહીને તેનું દૂધ ઘોડીને પાતા. તેમની આટલી કાળજીથી ઘોડીનો શારીરિક વિકાસ ઝડપથી થવા માંડ્યો. બે વરસમાં તો ઘોડી પર કોઈ પણ સવારી કરી શકે તેવી તૈયાર થઈ ગઇ. આંબા પટેલે તેને હોંશે રેવાલ ચાલ શીખવી. એમ કહેવાય છે કે અસલ ઓલાદની વછેરી તો માના કોઠામાંથી જ બધું શીખીને જન્મની હોય છે. ઢેલ ઘોડીએ એ પુરવાર કરીએ દીધું. એ રેવાલ ચાલમાં એટલી નિષ્ણાંત થઈ ગઈ કે તેના પર સવારી કરનાર હાથમાં દૂધની ટબુડી લઈને બેસે અને ઢેલ ઘોડી પાંચ ગાઉ રેવાલમાં દોડે તોપણ દુધનું એક ટીપું પણ નીચે ન પડે. આનો યશ આંબા પટેલનાં વહાલ, જતન અને ઉછેરને દેવો ઘટે. 

મામાનો સંદેશો સાંભળીને આંબા પટેલના મનમાં ચાલતા વિચારો જણાવો.

મામાનો સંદેશો સાંભળીને આંબા પટેલના મનમાં સારા માઠા વિચારો આવવા લાગ્યા. તેમને થયું કે કોઈ દિવસ નહી ને આજે મામાએ આવા સમાચાર કેમ કહેડાવ્યા હશે? નક્કી કાંઈક નવા-જૂની થઈ હશે., નહિતર મામા કામ પડતું મૂકીને આવવાના સમાચાર મોકલે નહી.

મામાને ગામ જવા નીકળેલા આંબા પટેલનાં ઘરવાળાંએ તેમને જતાં શા માટે રોક્યાં?

મામાને ગામ જવા નીકળેલા આંબા પટેલનાં ઘરવાળાંએ તેમને જતાં રોક્યાં, કારણ કે આંબા પટેલ અસૂરવેળાએ જવા નીકળ્યા હતા એટલે એમનાં ઘરવાળાનું મન કબુલ કરતું નહોતું. મામાને ત્યાં જવામાં શેત્રુંજી નદી ઓળંગવી પડે. ચોમાસાના દિવસો હતા અને નદીમાં પાણી ભરાયાં હશે, પણ તેઓ આબરૂને ખાતર પણ ગયા વિના નહી રહે. ઘરવાળાંને ચિંતા કરાવશે.

આંબા પટેલનું પાત્રાલેખન કરો.

આંબા પટેલને ગામ અને પરગામના સૌ આંબા ને અર્થાત્ આંબા વછાણીને આંબાઅદાના(દાદા)ના નામથી બોલાવતા. ઘોડાના શોખીન આંબા પટેલ અસલ ઓલાદની જાતવાન છ મહિનાની વછેરી મૂલવીને પોતાના ઘરે લઈ આવ્યા હતા. પોતાના દીકરાની જેમ તેને વહાલથી ઉછેરી હતીએ. તેને હોંશે હોંશે રેવાલ ચાલ શીખવી હતી. તેઓ માનતા હતા કે આ જાતવાન ઘોડી રાંગમાં રમતી હોય પછી ચિંતા કરવાની જ ન હોય. આંબા પટેલ તેમના મામાને લાખ રૂપિયાના માણસ એટલે કે પ્રતિષ્ઠિત માણસ ગણાતા હતા એટલે મામાનો સંદેશો આવે કે તરત જ ભર્યું ભાણું એક બાજુ હડસેલીને પણ મામાને મળવા જવું એમ આંબા પટેલ માનતા હતા. મામાને પણ તેમના ભાણેજ પર વિશ્વાસ હતો એટલે જ તેમણે ભાણેજ આંબા પટેલ પોતાની દીકરીની સાગાઇ અંગે ભલામણ કરી. મામાને ત્યાંથી ઘરે પાછા ફરતાં શેત્રુંજી નદીમાં પુર આવ્યું ત્યારે તેમની જાતવાન ઢેલ ઘોડીની ખાનદાની અને વફાદારીને કારણે તમને જીવતદાન મળ્યું હતું. એ માટે તેમણે ઢેલ ઘોડી અને ગામના ઠાકોરજીનો આભાર માન્યો હતો.