Chapter Chosen

ડાંગવનો અને...

Book Chosen

ગુજરાતી ધોરણ 10

Subject Chosen

ગુજરાતી

Book Store

Download books and chapters from book store.
Currently only available for
CBSE Gujarat Board Haryana Board

Previous Year Papers

Download the PDF Question Papers Free for off line practice and view the Solutions online.
Currently only available for
Class 10 Class 12
લેખકને કોની સાથે ઘરોબો કેળવાઈ ગયેલો?
  • કારખાનાઓની દુર્ગંધ સાથે 

  • અંકલેશ્વરની પ્રજા સાથે 

  • ઔદ્યોગિક સ્થાન સ્થાથે 

  • ડાંગવાસીઓ સાથે


A.

કારખાનાઓની દુર્ગંધ સાથે 


નર્મદાસ્નાન અંગેના લેખકના અનુભવો જણાવો.

લેખક નર્મદામાં સ્નાન કરતા ત્યારે રેમને નર્મદા પોતાની હોય તેવી આત્મીયતાની અનુભૂતિ થતી. કલાન્તરોની સૃષ્ટિમાં નહાતા હોય એવું તેમને લાગતું. તેઓ નર્મદાના જળની એક જ અંજલિ ભરે તો હાથમાંનું જળ ભૂતકાળનાં બધાં દ્રશ્યો વર્તમાનની સમીપતાને તાદ્રશ્ય કરતાં. તેઓ ભૂખ-તરસ બધું ભૂલી જતાં.

રાતના સમયે ખીણને રસ્તે જતાં લેખક શા માટે સ્તબ્ધ થઈ જાય છે?

રાતના સમયે ખીણને રસ્તે ચારે બાજુ આગિયા ઊડતા હતા. આ આગિયાઓએ સાગનાં ઝાડને રાતોરાત શણગારી લીધાં હતાં! ઉપર આકાશ તારાખચિત અને નીચે આગિયાની ઉડાઊડ. કવિ રાજેન્દ્ર શુક્લની પંક્તિમાં જણાવ્યા મુજબ કેવળ સ્થાનનો જ ફરક હતો. મૂળમાં તો અજવાળું હતું. શિખર તારલાઓથી શોભતું હતું ને તળેટીમાં આગિયા ઝગમગતા હતાં. અહીં-તહીં ઊડાઉડ કરતા આગિયાઓએ અંધકારને શણગારીને એક મોઝેઈક બનાવી આપ્યું હોય એવું એ દ્રશ્ય હતું. લેખક રાતના સમયે ખીણને રસ્તેથી પસાર થાય છે ત્યારે આ દ્રશ્ય જોઇને સ્તબ્ધ થઈ જાય છે.


લેખકને અંકલેશ્વર શા માટે પ્રિય છે?

લેખકના મિત્રો અંકલેશ્વરને મજાકમાં ગંદકેશ્વર કહેતા હોય છે, તેમ છતાં એની દુર્ગંધ સાથે તેમને એક ઘરોબો કેળવાઈ ગયો છે. અહીંના ભરૂચી નાકાથી બોરભાઠા થઈને આગળ જતાં ભેખડવતી નર્મદા આવે છે. તેમણે અહીં ઉચ્ચાસને બેસીને અનેક વાર સૂર્યાસ્ત જોવાનો આનંદ માણ્યો છે. અસ્તાચળ પર્વત સુધી પહોંચેલો સૂર્ય આ ક્ષિતિજ જાળવતી નર્મદાની સપાટી પર છેક એમના સુધી લાલ કાર્પેટ બિછાવી સ્વાગત કરતો હોય એવું તેમને લાગતું. તેઓ આ રાજમાર્ગ પર ટપટપ કરતાં દોડીને નર્મદાને મળવા જતાં ત્યાં તો એ લાલ કાર્પેટ ગાયબ થઈ જતી. નર્મદાનું આ રમણીય રૂપ ખાસ અંકલેશ્વરમાં જોવા મળતું. લેખકને આ ભેખડવતી નર્મદાને કારણે અંકલેશ્વર પ્રિય છે.

ડાંગરના આદિવાસીઓની મરણને ઊજવવાની રીતે વિશે જણાવો.

ડાંગના આદિવાસીઓ કોઈનું મરણ થયું હોય તો તેની નનામીને લગ્નયાત્રાની જેમ મોટું સરઘસ સ્મશાને લઈ જતા. તેઓ મૃત્યુના માનમાં રસ્તામાં ફટાકડા ફોડતા! ડાઘુઓ એની નનામીને ઊંચકીને આગળ ચાલતા. તેમની મરણને ઊજવવાની આ તાત્વિક રીત હતી. આ ભોળી પ્રજાને જાણે મૃત્યુ વિશે આવું જીવનસત્ય લાઘ્યું હોય એ રીતે મરણની ઉજવણી કરતા.