Chapter Chosen

પર્યાવરણની જાળવણી

Book Chosen

વિજ્ઞાન ધોરણ 8 દ્વિતીય સત્ર

Subject Chosen

વિજ્ઞાન્

Book Store

Download books and chapters from book store.
Currently only available for
CBSE Gujarat Board Haryana Board

Previous Year Papers

Download the PDF Question Papers Free for off line practice and view the Solutions online.
Currently only available for
Class 10 Class 12

ઈ-વેસ્ટનો યોગ્ય નિકાન ન કરવામાં આવે તો શું થાય ?


1. ઈ-વેસ્ટનો એ પર્યાવરણને પ્રદૂષિત કરે છે. તેથી તેનો નિકાલ જરૂરી છે.

2. ઈ-વેસ્ટમાં ઈલેક્ટ્રૉનિક વસ્તુના સોલ્ડરિંગમાં વપરાતી તેમજ અન્ય રીતે વપરાતી ધાતુઓ જેવી કે લેડ (સીસું), પારો, કલાઈ, ક્રોમિયમ, કેડમિયમ વગેરે ધાતુઓ આરોગ્ય માટે હાનિકારક છે. તે જલ-પ્રદૂષણ તેમજ ભૂમિ-પ્રદૂષણ ફેલાવે છે.

3. ઈ-વેસ્ટનો દિવસે દિવસે ભરાવો થતો જાય છે. જો તેનો યોગ્ય નિકાલ ન કરવામાં આવે તો જમીનમાં તેનો ઉમેરો થતાં જમીન બિનફળૅદ્રુપ બને છે. તેની અસર વનસ્પતિસૃષ્ટિ અને પ્રાણીસૃષ્ટિ ઉપર થઈ શકે છે.

પ્લાસ્ટિકનો ઉપયોગ ઘટાડવા નીચે પ્રમાણેની બાબતો ધ્યાનમા રાખીશું :
1. શાકભાજી, ફળ જેવી વસ્તુની ખરીદી માટે કાપડની થેલી લઈને જઈશું.
2. પ્લાસ્ટિકની તૂટેલી વસ્તુનું સમારકામ થઈ શકે તેમ હોય, તો સમારકામ કરાવે તે વસ્તુ ઉપયોગમાં લઈશું.
3. કોરી વસ્તુઓ ભરવા વપરાયેલી પ્લાસ્ટિકની થેલીઓ અન્ય કામમાં ફરી વાપરીસ્જું.
4. પ્લાસ્ટિકની થેલીઓ તેમજ પ્લાસ્ટિકની તૂટેલી વસ્તુઓ કચરામાં નાખવાને બદલે તેનું પુનઃનિર્માણ થાય તે માટે ભંગાર લેનારાઓને આપવી જોઈએ.



પ્લાસ્ટિકનો વધુપડતો ઉપયોગ પર્યાવરણને પ્રદૂષિત કરે છે. સમજાવો.


પ્લાસ્ટિકનો કચરો જૈવ-અવિઘટનીય છે. જમીનમાં દટાયેલો પ્લાસ્ટિકનો કચરો કેટલાંય વર્ષો સુધી એ જ સ્થિતિમાં રહી જમીનને પ્રદૂષિત કરે છે. પ્લાસ્ટિકનાં પાત્રોમાં ભરેલો ખોરાક, ખાદ્ય પદાર્થો, પાણી કે પ્રવાહી પદાર્થો માનવીના સ્વાસ્થ્યને નૂકસાન પહોંચાડે છે. પ્લાસ્ટિકનો કચ્રોન હવા, પાણી અને જમીનમાં પ્રદૂષણ પેદા કરે છે. પ્લાસ્ટિકનો કચરો જમીનમાં લાંબો સમય રહેતો હોવાથી જમીનની ફળદ્રુપતા ઓછી કરે છે. પ્લાસ્ટિક બળે છે ત્યારે હવામાં ઝેરી અને દૂષિત વાયુઓ પેદા કરે છે. આથી પ્લાસ્ટિકનો વધુપડતો ઉપયોગ વધુ પ્લાસ્ટિકનો કચરો પેદા કરશે અને વધુ પર્યાવરણીય સમસ્યાઓ ઊભી કરશે.

બાયોમેડિકલ વેસ્ટનો યોગ્ય નિકાલ ન કરવામાં આવે તો શું થાય ?


બાયોમિએડિકલ વેસ્ટનો યોગ્ય નિકાલ કરવો ખૂબ જ જરૂરી છે. જો આમ ન કરવામાં આવે તો.......

1. તે હવા, પાણી અને જમીનનું પ્રદૂષણ ફેલાવે છે.

2. તેના દ્વારા રોગોનો ફેલાવો થાય છે.

3. ગમે ત્યાં બાયોમેડિકલ વેસ્ટ ફેંકવાથી જાહેર જનતાનું આરોગ્ય જોખમાય છે. વળી તેના સ્પર્શથી ચેપ લાગવાનો ભય રહે છે.

4. બાયોમેડિકલ વેસ્ટમાં તીક્ષ્ણ વસ્તુઓ જેવી કે નીડલ, બ્લેડ વગેરે હોવાથી લોકોને ઈજા થવાનો ભય પણ રહે છે.


સમજાવો : "પર્યાવરણની જાળવણી કરવી એ આપણી નૈતિક ફરજ છે."


માનવીની વિવિધ પ્રવૃત્તિઓને કારણે પર્યાવરણની સમતુલા ખોરવાઈ છે. આની ગંભીર અસર વન્યપ્રાણીઓ અને વનસ્પતિ પર થઈ છે. જંગલોનો નાશ થવાથી અનાવૃષ્ટિ, ઋતુઓની અનિયમિતતા, તાપમાનમાં વધારો, જમીનનો ઘસારો જેવી અસરો થઈ છે. આને પરિણામે માનવજીવન પર ખતરો ઊભો થયો છે. મનુષ્યે એટલે કે આપણે આ દિશામાં વિચારવાનો સમય થઈ ગયો છે. માનવજીવનને બચાવવા પર્યાવરણનાં અન્ય જૈવિક પરિબળો અને અજૈવિક પરિબળોની જાળવણી કરવી અને તેના દ્વારા પર્યાવરણની જાળવણી કરવી એ નૈતિક ફરજ છે.